De fusietrein is nu echt vertrokken!

25 april 2022

Het is lente, de eerste zonnestralen komen terug tevoorschijn en alles beweegt in het landschap. Dat moet inspiratie geven voor het landschap van de lokale besturen want dit voorjaar schiet de ene na de andere fusiegemeente uit de startblokken. Lochristi – Wachtebeke; Beveren – Kruibeke; Lokeren – Moerbeke; Antwerpen – Borsbeek en Mechelen – Boortmeerbeek gaven dit voorjaar aan in 2025 te fusioneren tot één gemeente. De ene al met wat meer zekerheid dan de andere. VRT NWS schetste alvast een mooi overzicht.

2022 is nog maar een paar maanden oud en waarschijnlijk is dit slechts het begin. Op het Congres Lokale en Provinciale Politiek 2022 herhaalde minister Somers opnieuw dat we op lange termijn evolueren naar een honderdtal gemeenten. Dat is nog lang niet in zicht maar we merken dat informele gesprekken over heel Vlaanderen duchtig gevoerd worden.

Een gemeenschappelijk gevoel/identiteit als basis voor verder onderzoek

Waar veel besturen bij het begin van de legislatuur de partnerkeuze lieten afhangen van diepgaande kwantitatieve en kwalitatieve studies en analyses, vertrekken veel recente fusiebesturen vanuit een gevoel/beleving van gezamelijke identiteit. Meer dan een partnerschap dat op papier en cijfermartig gefundeerd is kiezen ze voor een partner waar ze zich  ‘goed’ bij voelen, die identitaire gelijke kenmerken heeft en die men kan ‘vertrouwen’. Net zoals in een huwelijk zorgt het gevoel van samenhoren en samen gemeenschappelijke uitdagingen kunnen aangaan ervoor dat deze besturen meteen een standpunt innemen om te fuseren. Lees ook meer over bovenstaande in het artikel: Eerst “blind date” of meteen “Blind getrouwd”.

Het gemeenschappelijk gevoel, die gezamelijke identiteit vormt een eerste basis voor het project.Uiteraard vormen een politieke eensgezindheid en voldoende inwoners om te genieten van de fusiebonus hierbij de eerste randvoorwaarden. Opgelet: wanneer deze gemeenschappelijke identiteit onvoldoende basis kent, kunnen zelfs deze randvoorwaarden op de helling komen te staan ( https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2022/04/22/burgemeester-van-boortmeerbeek-spreekt-inwoners-toe/ )

Eerst “blind date” of meteen “Blind getrouwd”

We keren even terug in de tijd, niet naar 1976 maar naar midden jaren 90. De première van het spel- en datingprogramma “blind date”. De enthousiaste Ingeborg zocht tientallen afleveringen naar de juiste match. Het programma en de reis achteraf waren de voorbereiding op de vraag of het een match was. We spoelen door naar 2016 voor de eerste aflevering van “blind getrouwd”. Hier geven de koppels eerst hun ja-woord en nadien onderzoeken ze in het echte leven of ze effectief bij elkaar passen.

In het fusielandschap zien we dat beide concepten, afhankelijk van de situatie, zijn vruchten kunnen afwerpen. Ga je eerst door een selectieproces met drie, vier of meer gemeenten om op basis van een onderzoek/bestuurskrachtmeting uit te maken met wie je verder wil. Of stel je op basis van het aanvoelen en kennis van elkaars identiteit meteen een fusie voor en ga je samen op zoek naar de zaken die elkaar sterker maken.

De cruciale vragen, ongeacht van je traject, die je wil stellen en samen beantwoorden zijn:

  • Wat zijn de uitdagingen voor ons bestuur in de komende jaren en is onze eigen organisatie klaar om deze aan te gaan?
  • Kunnen we op onze schaal slagkrachtig genoeg zijn om effectief en efficiënt beleid te voeren?
  • Wat is identiteit van het partnerbestuur, wat is het profiel en welke mogelijkheden of bedreigingen biedt een fusie voor de eigenheid van mijn gemeente?
  • Hoe kan een (verregaande) samenwerking of fusie onze uitdagingen draagbaar maken en welke opportuniteiten/valkuilen gaan daarmee gepaard?

Echter in beide gevallen zijn transparantie, uniforme communicatie en goede afspraken van cruciaal belang. Spreek zo het communicatietraject zeer goed door. Licht je achterban, gemeenteraad en medewerkers toe wat je wil doen en dit zo kort mogelijk bij elkaar. Stel een persaanpak samen op en ga op zoek naar goeie voorbeelden op basis van andere fusieaankondigingen. Goed begonnen is hier meer dan half gewonnen.

Een fusie, nu nog!? Het ruwe tijdspad voor 2022

Fuseren is een werkwoord, eentje met veel werk. “Hoe beginnen we er dan juist aan en is er nog voldoende tijd?” zijn vragen die we binnen Probis & CC Consult steeds meer horen.

De belangrijkste datum die decretaal vooropstaat is de datum van de formele beslissing van de fusie. Deze moet ten laatste tegen 31 december 2023 genomen worden. Dit is echter maar één van de mijlpalen in een fusieplan. Overweeg je binnen je bestuur een fusie of wil je zeker tijdig starten dan is in de komende maanden jullie moment daar. Analyseer je situatie en bepaal samen met de partnerbesturen een gemeenschappelijke visie voor de toekomstige gemeente tegen ten laatste het einde van dit jaar. Op basis daarvan neem je best een pricipiële beslissing. Nadien kan de operationele implementatie starten vanaf ten laatste begin 2023. Geen tijd te verliezen dus!

Wij ondersteunen je graag!

De afgelopen jaren hebben we meerdere gemeenten succesvol begeleid in hun analyse of i.f.v. de fusie zelf. Wil je graag even vrijblijven én discreet van idee wisselen over timing, aanpak, communicatie? Neem dan vrijblijvend contact op met Chrisdebock@ccconsult.be (0493 51 28 45) of mandusfaingnaert@ccconsult.be (0474 84 34 14)

De komende weken brengen we reeds in de twee regionale Exello-vergaderingen een gratis toelichting over de mogelijkheden, voor- en nadelen van een fusie of schaalvergroting. Heb jij ook interesse om dit in jouw regionaal overleg te bespreken of samen met een aantal lokale besturen een bijeenkomst te organiseren om in gesprek te gaan? Neem dan vrijblijvend contact op met Chrisdebock@ccconsult.be (0493 51 28 45) of mandusfaingnaert@ccconsult.be (0474 84 34 14)

Waarom kiest u voor CC Consult?

Wij onderscheiden ons door onze specifieke sectorkennis en onze praktijkgerichte aanpak. Onze adviezen zijn gebaseerd op beproefde modellen, maar wij garanderen de praktische toepasbaarheid. Dit bewijzen wij bijvoorbeeld via ons interim-management.
CC Consult bestaat uit een team van organisatie- en HRM-specialisten, die hun deskundigheid getoetst hebben aan concrete ervaring in de (semi-)publieke sector. U spreekt dus met mensen die de publieke sector door en door kennen en die u dankzij deze kennis en ervaring snel oplossingen en advies kunnen aanreiken.

Bij onze managementopdrachten zetten we hooggekwalificeerde interim-managers in voor specifieke functies bij de overheid. De manager wordt bijgestaan door een supervisor die ook inhoudelijk meevolgt. Onze managers onderhouden hun kennis via intervisie met collega's en permanente bijscholing.

Contacteer ons